Trafik işaretleriDünya çapında

176. Yaya

Bir yaya, bir yol, sokak, patika veya başka bir kamusal alanda yürüyerek ilerleyen kişidir. Yerel trafik hukukuna bağlı olarak bisikletini, tekerlekli sandalyesini, çocuk arabasını veya belirli diğer küçük araçları iten kişiler de yaya sayılabilir.

Yayalar, mevcut olduğunda normalde kaldırımları, yaya yollarını ve yaya alanlarını kullanır. Bir yolu geçerken veya uygun bir yaya tesisi bulunmayan yerlerde yürürken geçerli geçiş kurallarına, trafik ışıklarına ve diğer yerel trafik düzenlemelerine uymalıdırlar.

177. Bisikletli

Bir bisikletli, bisiklete binen ve onu kontrol eden kişidir. Bisikletliler yol kullanıcısıdır ve birçok ülkede bisikletler hukuken araç olarak kabul edilir; bu nedenle bisikletliler, bisiklet kullanımına özgü kurallarla birlikte diğer sürücülere uygulanan trafik kurallarının çoğuna uymak zorundadır.

Bisikletliler zorunlu olduğu yerlerde belirlenmiş bisiklet tesislerini kullanmalı, trafik işaret ve sinyallerine uymalı ve öngörülebilir ve güvenli şekilde sürmelidir. Yol üzerindeki konum, geçiş önceliği, ekipman ve bisiklet kullanımına izin verilen alanlara ilişkin kesin kurallar ülkeye göre değişir.

178. Moped

Bir moped, genellikle iki veya üç tekerlekli, gücü, motor hacmi veya azami tasarım hızı kanunla sınırlandırılmış hafif bir motorlu araçtır. Mopedler genellikle bisiklet ile motosiklet arasında bir hukuki kategori oluşturur, ancak kesin sınıflandırmaları ülkeye göre değişir.

Asgari sürüş yaşı, sürücü belgesi, kask, tescil, sigorta, azami hız ve bisiklet yolları veya taşıt yollarının kullanımı konusunda özel kurallar uygulanabilir. Bu nedenle sürücüler, seyahat ettikleri ülkede geçerli sınıflandırmaya ve trafik düzenlemelerine uymalıdır.

179. Motosiklet

Bir motosiklet, yan sepetli veya yan sepetsiz, iki tekerlekli motorlu bir araçtır. Motosikletler yol ulaşımı, gezi, tur veya diğer amaçlar için tasarlanmış birçok farklı tür ve boyuttaki aracı kapsar.

Motosiklet sürücüleri motosikletin tam kontrolünü korumalı, geçerli trafik kurallarına uymalı ve uygun koruyucu ekipman kullanmalıdır. Sürücü belgesi, kask, ekipman ve yol kullanımına ilişkin şartlar ülkeye göre değişir.

180. Otomobil

Bir otomobil, esas olarak az sayıda kişiyi ve bagajlarını karayolunda taşımak için tasarlanmış motorlu araçtır. Otomobiller benzin, dizel, elektrik, hidrojen veya farklı enerji kaynaklarının birleşimiyle çalışabilir.

Sürücüler sürücü belgesi, araç tescili, sigorta, teknik durum, emniyet kemerleri ve yolcu güvenliği ile ilgili geçerli şartlara uymalıdır. Hız sınırları, ekipman gereklilikleri, yol erişimi ve diğer trafik kuralları ülkeye göre değişir; bu nedenle sürücüler yerel trafik işaretlerine ve düzenlemelerine uymalıdır.

181. Kamyon

Bir kamyon, esas olarak yük taşımak için tasarlanmış motorlu araçtır. Kamyonlar nispeten küçük dağıtım araçlarından, uzun mesafeli yük taşımacılığında kullanılan büyük ağır yük araçlarına ve çekici-römork kombinasyonlarına kadar değişir.

Kamyonlar genellikle binek otomobillerden daha büyük, daha ağır ve manevrası daha yavaş olduğundan dönüş ve frenleme için daha fazla alana ihtiyaç duyar ve daha büyük kör noktalara sahip olabilir. Aracın ağırlığına ve ülkeye bağlı olarak özel hız, şerit kullanımı, sollama ve erişim kuralları uygulanabilir.

182. Otobüs

Bir otobüs, genellikle toplu taşıma, okul taşımacılığı, özel taşımacılık veya başka bir yolcu hizmeti kapsamında yollarda birden fazla yolcu taşımak için tasarlanmış motorlu araçtır. Otobüsler genellikle otomobillerden daha fazla yolcu kapasitesine sahiptir ve oturan yolcuları, ayakta yolcuları veya her ikisini taşımak üzere tasarlanabilir.

Otobüsler için sürücü belgesi, yolcu kapasitesi, hız sınırları, emniyet kemerleri, otobüs şeritleri, duraklar ve yolcu bindirme konusunda özel kurallar uygulanabilir. Otobüs ve yolcu otobüslerinin hukuki sınıflandırması ve bunlara uygulanan kurallar ülkeye göre değişir; bu nedenle sürücüler ve yolcular yerel trafik düzenlemelerine uymalıdır.

183. Polis

Polis, kanunları uygulamak, kamu güvenliğini sağlamak ve karayolu trafiğini etkileyebilecek durumları yönetmekle görevli kamu makamıdır. Trafikte polis memurları araçları kontrol edebilir, trafik kurallarını uygulayabilir, kazaları araştırabilir, trafiği yönlendirebilir ve acil durumlara müdahale edebilir.

Yol kullanıcıları polis memurlarının veya diğer yetkili trafik görevlilerinin verdiği hukuka uygun talimatlara uymalıdır. Yerel hukuka bağlı olarak polis talimatları geçici olarak trafik ışıklarının, trafik işaretlerinin veya normal trafik düzeninin önüne geçebilir.

184. Ambulans

Bir ambulans, acil tıbbi yardım sağlamak veya hastaları sağlık kuruluşlarına ya da sağlık kuruluşları arasında taşımak için donatılmış ve kullanılan araçtır. Ambulanslarda tıbbi ekipman ve taşıma sırasında tedavi sağlayabilecek eğitimli personel bulunabilir.

Acil müdahale sırasında ambulans uyarı ışıkları ve siren kullanabilir ve belirli trafik kurallarından özel öncelik veya muafiyet elde edebilir. Diğer yol kullanıcıları acil durum araçları için yerel kurallara uymalı, yeterli alan açmalı ve geçişlerini engellememelidir.

185. Taksi

Bir taksi, yolcuları ücret karşılığında taşımak için kullanılan ve genellikle yolcunun seçtiği noktalar arasında bireysel veya küçük grup yolculukları sağlayan araçtır. Taksi hizmetleri belirlenmiş taksi duraklarından çalışabilir, yoldan yolcu alabilir veya telefon ya da dijital platform üzerinden rezerve edilebilir.

Taksiler genellikle özel işaretler, tavan levhaları, plakalar veya yerel taksi izinleri ile tanınır. Ruhsatlandırma, ücret ve işletme kuralları ülkeye ve şehre göre değişir.

186. Polis işaretleri

Polis işaretleri, polis memurları veya diğer yetkili kişiler tarafından trafiği kontrol etmek için kullanılan el hareketleri, vücut pozisyonları, ışıklar veya diğer sinyallerdir. Yol kullanıcılarından durmalarını, ilerlemelerini, yön değiştirmelerini veya başka bir geçici trafik düzenine uymalarını isteyebilir.

Yol kullanıcıları normal trafik işaretlerinden veya sinyallerinden farklı olsalar bile polis işaretlerini gözlemlemeli ve bunlara uymalıdır. Kesin hareketler ve anlamları ülkeye göre değişir.

187. Kurtarma koridoru

Bir kurtarma koridoru, diğer adıyla acil geçiş koridoru, acil durum ve yetkili yardım araçlarının bir olaya hızla ulaşabilmesi için yoğun trafikte şeritler arasında oluşturulan boş alandır. Sürücüler genellikle acil durum aracı yaklaşana kadar beklemek yerine trafik ciddi şekilde sıkışmaya başlar başlamaz koridoru oluşturur. Kurtarma koridorunun tam konumu ve hangi araçların kullanabileceği ülkeye göre değişir; bu nedenle sürücüler seyahatten önce yerel kuralları bilmelidir.

188. Yakın takip

Yakın takip, öndeki araç yavaşladığında veya aniden durduğunda tepki vermek ve güvenli şekilde durmak için yeterli mesafe bırakmadan başka bir aracın çok yakın arkasından gitmektir. Güvenli takip mesafesi hız, yol koşulları, hava ve görüş gibi etkenlere bağlıdır.

Sürücüler kendi araçlarıyla öndeki araç arasında yeterli mesafe bırakmalı ve yağmur, kar, sis veya durma mesafesini artıran diğer koşullarda bu mesafeyi artırmalıdır.

189. Bisiklet park istasyonu

Bir bisiklet park istasyonu, bisikletlerin park edilip güvenli şekilde kilitlenebileceği belirlenmiş yer veya tesistir. Basit bisiklet parklarından çok sayıda bisiklet yeri bulunan kapalı, üstü örtülü veya erişim kontrollü daha büyük bir park tesisine kadar farklı biçimlerde olabilir.

Bisiklet park istasyonları yaygın olarak tren istasyonları, toplu taşıma durakları, iş yerleri, okullar, alışveriş alanları ve şehir merkezlerinin yakınında bulunur. Kullanıcılar bisikletlerini belirlenmiş yerlere park etmeli, uygun şekilde kilitlemeli ve yaya yollarını, bisiklet tesislerini, girişleri veya diğer yol kullanıcılarını engellememelidir.

190. Çakıl yol

Bir çakıl yol, asfalt veya beton yerine çakıl, kırmataş veya benzeri gevşek agrega ile kaplanmış, asfaltlanmamış yoldur. Çakıl yollar kırsal alanlarda, ormanlarda, şantiye bölgelerinde ve asfalt yüzeyin gereksiz veya pratik olmadığı yerlerde yaygındır.

Çakıl yollarda sürücüler gerektiğinde hızlarını azaltmalı, takip mesafesini artırmalı ve ani frenleme veya direksiyon hareketlerinden kaçınmalıdır. Gevşek taşlar, toz, çukurlar ve azalan lastik tutuşu araç kontrolünü zorlaştırabilir.

191. Tramvay sinyalleri

Tramvay sinyalleri, tramvayların ve bazı ülkelerde diğer toplu taşıma araçlarının hareketini kontrol etmek için kullanılan özel trafik sinyalleridir. Toplu taşıma sürücülerinin kendilerine yönelik sinyalleri açıkça ayırt edebilmesi için çoğu zaman normal kırmızı, sarı ve yeşil trafik ışıklarından farklı tasarlanırlar.

Sinyaller dur, durmaya hazırlan, ilerle veya yalnızca belirtilen yönde ilerle anlamına gelebilir. Şekilleri, renkleri ve anlamları ülkeye göre değişir; bu nedenle yol kullanıcıları yerel trafik sinyal sistemine ve düzenlemelere uymalıdır.

192. Avrupa emisyon standardı

Genellikle Euro standardı olarak adlandırılan Avrupa emisyon standardı, araçların ve motorlarının yaydığı kirleticiler için belirlenen sınırları temel alan Avrupa araç sınıflandırmasıdır. Euro 4, Euro 5 ve Euro 6 gibi birbirini izleyen standartlar, azot oksitler, partikül madde, karbon monoksit ve hidrokarbonlar gibi kirleticiler için giderek daha sıkı şartlar getirmiştir.

Bir aracın Euro standardı tip onayı kapsamında belirlenir ve araç kategorisi, yakıt türü ve onaylandığı sırada geçerli emisyon mevzuatı gibi etkenlere bağlıdır. Euro standartları yetkili makamlar tarafından düşük emisyon bölgelerine erişimi belirlemek için de kullanılabilir; ancak yerel erişim kuralları ülkeye ve şehre göre değişir.

193. Kamuya açık yol

Bir kamuya açık yol, halkın kullanımına açık olan yol, sokak, patika veya başka bir trafik alanıdır. Motorlu araçlar, bisikletliler, yayalar ve diğer yol kullanıcıları için taşıt yolları, bisiklet yolları, kaldırımlar, banketler ve park alanları gibi farklı bölümler içerebilir.

Kamuya açık yolun farklı bölümleri belirli yol kullanıcısı kategorilerine ayrılabilir ve farklı trafik kurallarına tabi olabilir. Bu yolu kullanan herkes geçerli trafik işaretlerine, sinyallere, yol işaretlemelerine ve yerel trafik düzenlemelerine uymalıdır.

194. Taşıt yolu

Bir taşıt yolu, diğer adıyla araç yolu, esas olarak araçların hareketi için tasarlanmış yol bölümüdür. Bir taşıt yolu trafiği tek veya iki yönde taşıyabilir ve bir veya daha fazla trafik şeridine ayrılabilir.

Taşıt yolu, daha geniş yol ortamının yalnızca bir bölümüdür. Bisiklet yolları, kaldırımlar, banketler, park alanları ve diğer yol kenarı tesisleri yolun ayrı bölümlerini oluşturabilir ve farklı trafik kurallarına tabi olabilir.

195. Sokak

Bir sokak, yerleşim veya yapılaşmış bir alanda evlere, işletmelere, okullara, mağazalara ve diğer mülk veya faaliyetlere erişim sağlayan yoldur. Sokaklar sürücüler, bisikletliler ve yayalar dâhil olmak üzere genellikle çeşitli yol kullanıcıları tarafından paylaşılır.

Bir sokakta taşıt yolu, kaldırımlar, bisiklet tesisleri, park yerleri, toplu taşıma durakları ve diğer altyapılar bulunabilir. Hız sınırları, öncelik kuralları, park kısıtlamaları ve izin verilen yol kullanıcıları yerel trafik işaretlerine, yol tasarımına ve düzenlemelere bağlıdır.

196. Yol çukuru

Bir yol çukuru, aşınma, hava koşulları, su, tekrarlanan trafik yükleri veya yol kaplamasının bozulması nedeniyle yol yüzeyinde oluşan delik veya çöküntüdür. Yol çukurları boyut ve derinlik bakımından büyük farklılık gösterebilir ve zamanla oluşabilir ya da don, şiddetli yağmur veya yoğun araç trafiği sonrasında büyüyebilir.

Yol çukurları direksiyon hâkimiyetini, frenlemeyi ve araç dengesini etkileyebilir ve lastiklere, jantlara veya süspansiyon parçalarına zarar verebilir. Sürücüler ilerideki yolu gözlemlemeli, hızlarını uyarlamalı ve hasarlı yol yüzeyleriyle karşılaştıklarında ani veya tehlikeli manevralardan kaçınmalıdır.

197. Orta refüj

Bir orta refüj, diğer adıyla merkez refüj veya medyan, genellikle karşıt yönlerde seyreden trafiği ayırmak amacıyla ayrı taşıt yolları arasında boylamasına uzanan alandır. Çim, kaplama, bariyer, bitki örtüsü veya başka bir fiziksel ayırıcıdan oluşabilir.

Orta refüj karşıt trafik akımlarını ayırmaya yardımcı olur ve araçların doğrudan karşıdan gelen trafiğin şeridine geçme riskini azaltabilir. Dönüş yapan trafik, kavşaklar, acil erişim veya diğer izinli hareketler için belirli noktalarda açıklıklar bulunabilir.

198. Kamu mülkiyeti

Kamu mülkiyeti, bir devlet veya başka bir kamu makamının sahip olduğu ya da kontrol ettiği arazi, bina, altyapı veya diğer mülktür. Yollar, parklar, meydanlar, kamu binaları, demiryolu altyapısı ve kamu hizmetleri için kullanılan diğer tesisler buna örnek olabilir.

Kamu mülkiyeti mutlaka herkesin serbestçe erişimine açık değildir. Bazı kamu mülkleri genel halkın kullanımına açıkken diğer alanlar kısıtlı erişime sahip olabilir veya belirli hizmetlere ayrılmış olabilir. Trafik kuralları, alanın kamu yolunun parçası olup olmadığına veya ilgili trafik yasalarının uygulandığı başka bir yer olup olmadığına bağlıdır.

199. Özel mülkiyet

Özel mülkiyet, bir kamu makamı yerine özel bir kişi, şirket veya kuruluşun sahip olduğu ya da kontrol ettiği arazi, bina veya diğer mülktür. Özel evler, araç girişleri, şirket arazileri, özel otoparklar ve erişim yolları buna örnek olabilir.

Özel mülk tamamen halka kapalı olabilir veya müşterilere, ziyaretçilere ya da diğer yetkili kullanıcılara erişim sağlayabilir. Uygulanan trafik kuralları yalnızca mülkiyete değil, aynı zamanda alanın kamu trafiğine açık olup olmadığına ve hukuken nasıl sınıflandırıldığına bağlıdır.

200. Özel yol

Bir özel yol, özel mülkte bulunan ve kullanımı sahibi veya işletmecisi tarafından kontrol edilen ya da sınırlandırılan yoldur. Evler, işletmeler, sanayi tesisleri, çiftlikler, otoparklar veya özel olarak yönetilen diğer mülklere hizmet verebilir.

Özel yol tamamen halka kapalı olabilir veya yalnızca sakinlere, müşterilere, çalışanlara, ziyaretçilere ya da diğer yetkili kullanıcılara açık olabilir. Normal karayolu trafik kurallarının uygulanıp uygulanmadığı yalnızca arazinin kime ait olduğuna değil, yolun hukuki statüsüne ve halka açık olup olmamasına bağlıdır.